Οι πειρατές δεν γεννήθηκαν μαζί σου — δημιουργήθηκαν για να σε προστατεύσουν.

Ένα παιδί δεν έχει την ωριμότητα να πει «η μαμά έχει τα δικά της». Απορροφά την εμπειρία και βγάζει συμπεράσματα για τον εαυτό του. Αν σε επέκριναν συχνά → «πρέπει να είμαι τέλειος για να μη με απορρίψουν» → γεννιέται ο Τέλειος. Αν το περιβάλλον ήταν χαοτικό → «πρέπει να ελέγχω τα πάντα για να αισθάνομαι ασφαλής» → γεννιέται ο Στρατηγός. Αν κρίθηκες πολύ → μαθαίνεις να κρίνεις πρώτος τον εαυτό σου και τους άλλους → ο Δικαστής.

Ο Donald Winnicott ονόμασε αυτόν τον προσαρμοσμένο εαυτό «false self» — ο ψεύτικος εαυτός που παίζεται προς τα έξω για να διατηρήσει σύνδεση με τους γονείς. Ο πραγματικός εαυτός («true self») κρύβεται από πίσω.

Ο John Bowlby (θεωρία δεσμού) έδειξε ότι το στυλ πρόσδεσης που αναπτύσσουμε ως παιδιά — ασφαλές, αποφευκτικό, αγχώδες, αποδιοργανωμένο — καθορίζει πώς αγαπάμε, φοβόμαστε και αμυνόμαστε ως ενήλικες.

Ο Gabor Maté προσθέτει την ευρύτερη διάσταση: πέρα από τα γονεϊκά μηνύματα, υπάρχουν και οι κοινωνικοί και πολιτισμικοί προγραμματισμοί — αυτό που μας διδάσκει η κοινωνία ότι «πρέπει» να είμαστε (παραγωγικοί, δυνατοί, ήσυχοι, ευγενικοί, επιτυχημένοι). Στο βιβλίο του «The Myth of Normal» τεκμηριώνει ότι αυτό που θεωρούμε «κανονικό» στη σύγχρονη κοινωνία είναι συχνά η συλλογική έκφραση ανθιασμένου τραύματος. Οι πειρατές μας, δηλαδή, δεν φτιάχτηκαν μόνο από τη μαμά και τον μπαμπά — φτιάχτηκαν και από το σχολείο, τα ΜΜΕ, το «τι θα πει ο κόσμος».

Ο Robert Elias Najemy (Νατζέμυ) συνθέτει όλα τα παραπάνω μιλώντας για δύο κρίσιμες όψεις του ίδιου φαινομένου: τη μάσκα (persona) — αυτό που δείχνουμε προς τα έξω για να είμαστε αποδεκτοί — και τη σκιά (shadow) — αυτά που κρύβουμε ή απαρνιόμαστε επειδή κάποτε τα κρίναμε «απαράδεκτα». Οι πειρατές ζουν και στις δύο πλευρές: κάποιοι είναι υπερβολικές μάσκες που θεωρούμε ότι είναι αποδεκτές από τους άλλους (ο Τέλειος, ο Καλός Υπηρέτης, ο Ήρωας) και κάποιοι είναι κρυμμένοι στη σκιά ώστε να μη χαλάσει η εικόνα μας (ο εσωτερικά Θυμωμένος, ο Πληγωμένος, ο Φοβισμένος). Τίποτα από αυτά δεν είναι ο πραγματικός σου εαυτός — είναι στρατηγικές που κρατούν κρυμμένο το ουσιαστικό εσύ.

Όλο αυτό δεν μένει στην παιδική ηλικία — επηρεάζει βαθιά τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους, με το περιβάλλον μας, και κυρίως με τον ίδιο μας τον εαυτό. Στις σχέσεις κρατάμε αποστάσεις, ή αντιθέτως γαντζωνόμαστε — γιατί δεν εμπιστευόμαστε ότι θα μας δεχτούν έτσι όπως είμαστε. Στο περιβάλλον αντιδρούμε αντί να απαντάμε — παίρνουμε προσωπικά ό,τι δεν είναι, φοβόμαστε αλλαγές που δεν απειλούν πραγματικά. Απέναντι στον εαυτό μας γινόμαστε ο πιο σκληρός κριτής — τον προσπερνάμε, τον απαρνιόμαστε, ή τον πιέζουμε να γίνει «καλύτερος».